Ийм "эх орон"...

Зүрхэнд илч тэтгэн мөнх нуугдсан бөхөxгүй зул
миний "эх орон"
Зүүдэн гүнд чимээгүй орших тайлагдашгүй далд ертөнц
миний "эх орон"
Заяа атгасан ч тавилан дутуу намайг тээсэн
миний "эх орон"
Зөн шингэх харанхуй үнэнд гэгээ татуулан хувирч нүүх
миний "эх орон"
Зовлонгийн манангаас гэрэлтээд буцсан жаргал
миний "эх орон"
Зөрлөг зам дээр нуугдаж ургасан нялх цэцэг
миний "эх орон"
Зүдэрч бэдэрсэн үнэндээ шатаж, нэг л асах түймэр
миний "эх орон"
Зүсэлж тоглосон өнгө нь хөх, сайрын бүлээн чулуу
миний "эх орон"

Будант ууланд гэрэл цайрч аянга цахихад
намайг нэг санаарай
Буйдхан талд цас дарж хөлийг чинь тушихад
намайг нэг санаарай
Уянгалж дуусдаггүй уртьн дуу талын зэрэглээнд замхарахад
намайг нэг санаарай
Уйлж байсан зүрх чинь амьд гэдгээ мэдэрэхэд
намайг нэг санаарай
Тас харанхуй шөнө сарыг хайж тэмтрэхдээ
намайг нэг санаарай
Танихгүй хүн шиг мартагдсан мөрүүд шүлэг болж цээжинд асгарахад
намайг нэг санаарай
Сар нарны завсрын хязгааргүй уртад ганцаардахдаа
намайг нэг санаарай
Салхинд хатсан өргөст цэцгийг зөөлөн гэж илбэхдээ
намайг нэг санaарай

Харин чи...
Хагацлаар хатуужсан гуниг учралаар зөөлөрч хорвоо зөв эргэхэд
Хайраа тамгадаж надад өгсөн нэрээ нулимстайгаа хамт арчаарай!

Дууны өдөр

Өнөөдөр их сайхан өдөр байна. Болорхон энэ өдөр нөгөө л яруу найраг, эжий аав, эх орноо мартаад өдөржин дуулж өнжлөө... амралтын өдөр болоод ч тэр үү, дуртай бүх дуугаа л дууллаа. Тэгээд блогийн зочдоо ч бас долоо хоногын алжаалаа тайлж, эрч хүчээ сэргээж дагаад дуулаарай гээд үгийг нь хүртэл орууллаа.

Modern Talking

You're My Heart, You're My Soul

Deep in my heart - there's a fire - a burning heart
Deep in my heart - there's desire - for a start
I'm dying in emotion
It's my world in fantasy
I'm living in my, living in my dreams
You're my heart, you're my soul
I'll keep it shining everywhere I go
You're my heart, you're my soul
I'll be holding you forever
Stay with you together
Your my heart, you're my soul
Yeah, I'm feeling that our love will grow
You're my heart, you're my soul
That's the only thing I really know
Let's close the door and believe my burning heart
Feeling alright come on open up your heart
Keep the candles burning
Let your body melt in mine
I'm living in my, living in my dreams
You're my heart, you're my soul
I'll keep it shining everywhere I go
You're my heart, you're my soul
I'll be holding you forever
Stay with you together
Your my heart, you're my soul
Yeah, I'm feeling that our love will grow
You're my heart, you're my soul
That's the only thing I really know
You're my heart, you're my soul
I'll keep it shining everywhere I go
You're my heart, you're my soul
I'll be holding you forever
Stay with you together
Your my heart, you're my soul
Yeah, I'm feeling that our love will grow
You're my heart, you're my soul
That's the only thing I really know

Backstreet boys

I Want It That Way

I Want It That Way
I Want It That Way
You are my fire
The one desire
Believe when I say
I want it that way
But we are two worlds apart
Can't reach to your heart
When you say
That I want it that way
CHORUS:
Tell me why
Ain't nothin' but a heartache
Tell me why
Ain't nothin' but a mistake
Tell me why
I never wanna hear you say
I want it that way
Am I your fire
Your one desire
Yes I know it's too late
But I want it that way
CHORUS
Now I can see that we've fallen apart
From the way that it used to be, yeah
No matter the distance
I want you to know that
Deep down inside of me
You are my fire
The one desire
You are, you are, you are, you are
Don't wanna hear you say...
Don't wanna hear you say,
Ain't nothin' but a heartache,
Ain't nothin' but a mistake,
(Don't wanna hear you say),
I never wanna hear you say,
I want it that way
Tell me why,
Ain't nothin' but a heartache,
Tell me why,
Ain't nothin' but a mistake,
Tell me why,
I never wanna hear you say,
(Don't wanna hear you say),
I want it that way
Tell me why...
Ain't nothin' but a heartache,
Ain't nothin' but a mistake,
Tell me why,
I never wanna hear you say,
(Never wanna hear you say it),
I want it that way
I want it that way

Eric Clapton

Tears in Heaven

Would you know my name
If I saw you in heaven?
Would it be the same
If I saw you in heaven?
I must be strong
And carry on,
'Cause I know I don't belong
Here in heaven.

Would you hold my hand
If I saw you in heaven?
Would you help me stand
If I saw you in heaven?
I'll find my way
Through night and day,
'Cause I know I just can't stay
Here in heaven.

Time can bring you down,
Time can bend your knees.
Time can break your heart,
Have you begging please, begging please.
Beyond the door,
There's peace I'm sure,
And I know there'll be no more
Tears in heaven.

Would you know my name
If I saw you in heaven?
Would it be the same
If I saw you in heaven?
I must be strong
And carry on,
'Cause I know I don't belong
Here in heaven.

West Life

Soledad

If only you could see the tears in the world you left behind
If only you could heal my heart just one more time
Even when I close my eyes
There's an image of your face
And once again I come to realise
You're a loss I can't replace
Soledad
It's a keeping for the lonely
Since the day that you were gone
Why did you leave me
Soledad
In my heart you were the only
And your memory lives on
Why did you leave me
Soledad
Walking down the streets of Nothingville
Where our love was young and free
Can't believe just what an empty place
It has come to be
I would give my life away
If it could only be the same
Cause I can't still the voice inside of me
That is calling out your name
Soledad
It's a keeping for the lonely
Since the day that you were gone
Why did you leave me
Soledad
In my heart you were the only
And your memory lives on
Why did you leave me
Soledad
Time will never change the things you told me
After all we're meant to be love will bring us back to you and me
If only you could see
Soledad
It's a keeping for the lonely
Since the day that you were gone
Why did you leave me
Soledad
In my heart you were the only
And your memory live on
Why did you leave me
Soledad

Blue feat Elton John

Sorry Seems To Be The Hardest Word

What have I got to do to make you love me
What have I got to do to make you care,
What do I do when lightning strikes me
And I wake to find that you're not there?

What have I got to do to make you want me,
What have I got to do to be heard,
What do I say when it's all over?
And sorry seems to be the hardest word.

It's sad (so sad)
It's a sad, sad situation
And it's getting more and more absurd.
It's sad (so sad)
Why can't we talk it over?
Oh it seems to me
That sorry seems to be the hardest word.

What have I got to do to make you love me
What have I got to do to be heard,
What do I do when lightning strikes me
What have I got to do?
What have I got to do
When sorry seems to be the hardest word?

Хүсэл минь

Ай хүсэл минь
Өнгөрсөнийг орхиод зүгээр л урагшаа алхахыг хүснэм
Он жил, хуучирсан мөрөөдлийг мартаж амьдрахыг хүснэм
Ертөнцийн бүүдгэр өнгийг өөрөөрөө сүлэхийг хүснэм
Ер бусын алсад очоод чимээгүй шингэхийг хүснэм

Ай хүсэл минь
Ятга болж ярууханд уусч хорвоог хөглөхийг хүснэм
Надад ирсэн совингоор чамайг аргадахыг хүснэм
Аньсаган завсрын нулимсаараа сэтгэлийг чинь дэвтээхийг хүснэм
Асгарч дуусдаггүй хүслээрээ энд л гэрэлт мод тарихыг хүснэм

Ай хүсэл минь
Улиасны сэрчигнээ, салхины шивнээнд эрхлэхийг хүснэм
Удтал хүлээсэн намар чамд л сэтгэлээ тайлахыг хүснэм
Уриныг зорих шувуудын цуваатай чинь нэгдэхийг хүснэм
Учрал зөгнөж гунигаа үүрээд нисэхийг хүснэм
Ай хүсэл минь ээ

Огторгуй тийш ганц шувуу нисээд явчихлаа
Оддын зүг тэр тэнд диваажин уруу
Оройгүй хүслийг минь жигүүртээ тээгээд
Огторгуй тийш ганц шувуу нисээд явчихлаа

Чи бидэн хоёр

Б.Ичинхорлоо

Чи бидэн хоёр гэж
Дэлхийн чулууг хормойлж тоглохгүй
Тэнгэрийн оддыг тоолж наадахгүй
Ингэн буйлаантай хорвоод
Уйлахгүй явж чадахгүй
Ээж тэнгэртэй орчлонд
Дуулахгүй байж болохгүй
Хэн хэнийхээ шүлэгт дурлаж ханахгүй
Хэн хэнийхээ сэтгэлийн хөгийг андахгүй
Хэн хэндээ хайртай гэдгээ мартахгүй
Хэн хэндээ дурлаж болохгүй
Чи бидэн хоёроо !

Зуун намар

Б.Ичинхорлоо
Зуун намар, зуун намар би ингэж гунихгүй
Зузаан үүлсээр чамдаа хэл өгүүлэхгүй
Амгалан царайг чинь догдлон ширтээд
Аялгуут үгсийг шагладаг минь ч үлдэхгүй
Зуун намар, зуун намар ингэж гунихгүйгээс хойш
Зузаан үүлсээр чамдаа хэл өгүүлсээр байх болно
Амгалан царайг чинь догдлон ширтээд
Аялгуут үгсийг шагласаар л байх болно

Зуун намар, зуун намар би ингэж дурлахгүй
Зулзаган нахиа шиг алган дээр чинь дэлгэрэхгүй
Зүүдэн гүнд чинь шөнийн саран шиг үлдээд
Зүрхэн дээр чинь хаврын мод шиг ургахгүй
Зуун намар, зуун намар ингэж дурлахгүйгээс хойш
Зулзаган нахиа шиг алганд чинь эрхэлсээр байх болно
Зүүдэнд чинь шөнийн саран шиг үлдээд
Зүрхэн дээр чинь хаврын мод шиг ургасаар л байх болно
Зуун намар, зуун намар

Чичирсэн гарыг минь атгаж...

Б.Ичинхорлоо
Чичирсэн гарыг минь атгаж
Чинэрсэн уруулыг минь үнсэж
Чихэнд минь алтан үг орхисон
Чимээгүй үдшийн хаан минь
Одоо би чамайгаа орхихгүй
Орчлонг өөрөөр төсөөлөхгүй

Агуу мөчийг атгасан хүн
Алгаа хамаагүй дэлгэж болохгүй
Харцнаас минь үг уншиж
Хацарт минь уруулынхаа хээг үлдээж
Хардана гэдгийг сая л сурсан
Хайрын гэнэхэн боол минь
Чамдаа би хайртай
Чангахан хэлэхээс эмээнэ
Үргэсэн болжмор цээжинд дэрхийж
Үгний чинь гэгээнд зүгээ мартана

Тэнгэрийн бүсгүй

Нар сарнаас сөгдөж гуйсиймаа
Наднин учрал байлгүй дээ
Аргагүй дээ аргагүй
Тэнгэрийн бүсгүй чи минь дээ

Хайрын дээд хань минь

Бодол

Орон зайд минь зорчиж, намайг дэмжиж урмын сайхан үгээрээ сэтгэлийг минь мялааж, эрч хүч бэлэглэж бодол санаагаа солилцон нөхөрлөсөн блог андууд та нартаа баярлаж явдгаа илэрхийлъе. Сүүлийн хэдэн өдөр Болорхон жаахан зав муутай байлаа, заримдаа над шиг зав ихтэй хүн үгүй зарим өдөр бараг компьютер асаах завгүй хүн болчихдог юм. Блогт орж ирээд Болорхоны сэтгэлийн дулааныг мэдэрч чадалгүй Монголчуудын хэлдэгээр цай ч үгүй, хүйт оргисон эзэнгүй айлд хэд хоног ороод гарсан та нараасаа хүлцэл өчъе. Уг нь Болорхон чинь хүн зочлоход аль байгаагаа сарвайх гэж авдар саваа тэмтэрч тэвддэг байхгүй бол сайхан инээмсэглэлээр ч болсон хоосон гаргахгүй санаатай нэгээн.

*********Бодол**********

Цагаан цаас, үг тэрлэх гэж бодол тэмтэрлээ
Цахилж одсон хуучин дурсамжууд гарт баригдлаа
Чамгүй өнгөрөөсөн он жилүүд сэтгэлд үзэгдлээ
За болж дээ, би зөв амьдарч гэж амандаа үглэлээ

Үзэг гэнэтхэн тасалдлаа, бэх алга
Үг ч бас хаа нэгтээ хийсэн одлоо
Үгүй дээ чамайг явуулдаггүй л байж
Үнэндээ би өнчин амьдарч гэж зүрх шивнэлээ

Хүн байхын учир - 1 буюу тэнгэрлиг эжий аав

Би оюун ухаант, сэтгэл зүрхт хүн заяанд төрсөндөө туйлын ихээр баярладаг, магадгүй би гэдэг хүний оронд ямар нэгэн амьтан аль эсвэл огтоос ор мөргүй байсан бол... ийм бодол хаа хаа толгойд орж ирэх ч би үүнээс цааш төсөөлж чаддагүй ээ.

Орчлонд намайг "хүн"-ээр төрүүлж, намайг бүтээсэн "бурхад"-ад би насаараа төлж барахгүй өртэй хүн. Тиймээ, би эжий аав хоёртоо хэзээ ч буцааж чадахгүй "цагаан өглөг"-тэй гэсэн ч миний эжий, аав надаас тэр их өрийг нэхэхгүй цагаатгаж чадах тийм нинжин сэтгэлтэй өгөөмөр "баячууд".
Эжий аав хоёр минь энгийнээс энгийн эгэл хүмүүс, аав минь миний алдаанд гаднаасаа биш дотроосоо нурна, эжий минь харин гаднаасаа эмтэрнэ, оноход минь хоёулаа бие биеэсээ булаалдан "охин минь" гэж онгирно. Би тэр хоёрынхоо сайн үр нь биш ээ, муу эжий аав хоёр минь л сайн үртэй байх гэж хичээдэг юм, аргаддаг юм, айлгадаг юм, аргаа бардаг юм, амьтнаас өмөөрдөг юм, худлаа магтдаг юм ...
Одоо бодож суух нь ээ би өнөөдрийг хүртэл тэр хоёрынхоо хамгийн "том толгойт"-ой, юу хүссэнээ л дураараа хийдэг, даруулгагүй зоргоороо хүүхэд нь байжээ. Би өөрийгөө сайн хүн болгох гэж нуухгүй ээ тэр хоёрыгоо их гомдоосон, өнгөндөө надад гомдож харагддаг ч цээжин дотроо ухаан муутай үртэй "азгүй" хэмээн өөрсөддөө гомддогийг нь би мэднээ. Цөхрөхдөө харин чулуу шиг хүнд үгийг өөрсдийнхөө төлөө биш миний л төлөө хэлдэгийг ч одоо ухаарахтай болсоон.
"...Ээжээ, хүү чинь уул өргөх урт холын бодолд дарагдаатай яваа шүү..." гэдэг шиг би эжий аав хоёрынхоо удтал чилээсэн сэтгэлийг амрааж, "зөв" охин төрүүлснээрээ бахархах цагийн төлөө алхаж явна, амьсгалж явна. Ижийдээ би бусдын адил алтан бөгж, булган дээл авч өгч үзээгүй ээ, би тэгэх ч үгүй... тэглээ гээд миний ижий намайг зөв амьдарч, сайн явснаас илүү баярлахгүй.

...Ертөнцийн ээж амьтны үйл даанч их, тэр үйлтэйгээ эвлэрч, үйлэндээ дарлуулж суухыгаа жаргал гэж бодож энэрч нигүүлсэхийн, өрөвдөж хайрлахын учгийг сэтгэлээсээ хөврүүлж байдаг дэндүү ховорхон заяа эх хүнийх л байдаг. Биенээсээ бие таслаж "ээж" хэмээх өндөр хэргэмээр дуудуулах, надад хүндэдсэн заяаг эдэлж яваа би азтай эмэгтэй. Үрээ мэндэлсэн тэр мөчөөс л би ээжийнхээ сэтгэл дотор орж "ээж үйл"-ийн ямархан амттайг амталж жинхэнэ ээж болсон доо.

...Одоо би эжий аав хоёрыгоо орчлонгийн жамаар буцаж ирэхгүй одохоос нь өмнө амжиж цээжинд нь намайг төрсөн тэр цагаас эхлэн уягдсан хатуу зангилааг нь сулруулж өгөхийн төлөө амьдарч байна.

Хүн байхын учирыг би ойлгохдоо ганцхан удаа эдлэх даанч ховорхон энэ заяаг оноосон эжий аавыгаа л ойлгож, хайрлахаас эхлэнэ гэж бодном...

Би орчлонгийн хөдлөшгүй ганцхан үнэнийг биеэрээ мэднэ - миний бас таны, орчлонгийн бүх эжий аавд үрээ л гэсэн сэтгэлийн "жаргал" бас "зовлон" байдгийг мэднээ.

Хүн байхын учир - 2оор үргэлжилнэ.

Миний шүтээн Р.Чойном

Охиндоо шинэ жилийн мэнд хүргъе.

/ОХИНЫ ЗУРГИЙГ ЦААШИД ОРУУЛАХГҮЙ БАЙХААР ШИЙДЭВ./

Ойрдоо энэ жижигхээн маама их санагдаад болдоггүй... сэтгэлд минь өөр юм бодуулах зай зав өгөхгүй өөрөөрөө дүүргэчихээд тэгээд блог - орон зайг минь бас дүүргэх юм гэнээ...

Болорхон - өнөөдөр

Өнөөдөр миний үг, сэтгэл хоёр минь жаахан цуцаад байнаа... Блог минь би өөрөө л юм даа өдөр өдрийн өнгө минь л орон зайд минь эрээлжлэн ээлжлэх нь ээ... за яахав нартай, сүүдэртэй, өдөртэй, шөнөтэй энэ хорвоод чинь хүний амьдрал бас л гэрэлтэй, сүүдэртэй байх нь утгатай шүү дээ өнөөдөр байгаа бүхэн өнөөдрийн л юм маргааш байхгүй байхыг үгүйсгэхгүй... ер нь бүх юм цаг зуурынх гэж та боддог уу? Бүх юм хоромхон зуурынх тэр хоромхон хугацаанд нь та ямар байж чадсан тэр чинээгээрээ л сайхан муухай сэтгэл ханамж авч, амьдралыг тэр л утгаар нь ойлгодог юм шдээ.
Би энэ цаг хоромд та нартайгаа доорх гайхамшигт бүтээлүүдээр хамт байя тэгэх үү... Ш.Гүрбазар Монголоороо гоёдог, Р.Чойном Охиндоо бичсэн захидал...

Нээрээ ч би...
....Би ямар дэлхийн чинээ бодлоо гээд
Газрын дайтай наслах биш
Би ямар дээлтэй цахиур шиг явлаа гээд
Галын хиртэй дүрэлзэх биш дээ
Би ямар энэрлээ энэрлээ гэхэд
Энэ орчлонг уяхан болгох биш
Би ямар эргэлээ эргэлээ гээд
Ээжээсээ дахиад төрөх бишдээ
Би ямар үнэн худлын ард
Сүүлчийн цэгийг хатгах биш
Би ямар үүлтэй нартай хорвоод
Сүүдрээ гатлаж чадах биш дээ
Гэхдээ би...
Агтны мөртэй Монголдоо
Амгайн чимээ шиг ойрхон явах юмсан гэж боддогиймаа
Амьдрахын жамтай насандаа
Амьсгалахын зайтай үнэн явах юмсан гэж хичээдэгиймаа
Эх орон минь ээ!!!

Би юу ч гуйхгүй

Орчлон чамаас би юу ч гуйхгүй ээ
Омогшлоо ч, гэмшлээ ч би юу ч гуйхгүй
Алдар нэр
Авс өлгий
Өв хөрөнгө
Өнгө зүс гэхчилэн
Өөр би юу ч гуйхгүй
Өтгөсөд нас
Өрөөлд хайр
Үрдээ жаргал
Өөртөө би эрх чөлөө ч хүсэхгүй
Өөгүй ухаан
Өвддөггүй бие
Элбэг дэлбэг
Энгийн амьдралыг
Энэ хүмүүс шиг би гуйхгүй
Ичих ч үгүй сэм шивнэж
Илүү харж бурханд даатгахгүй
Ахархан бодолд шунал өвөрлөж би гуйхгүй
Амьдрал, надад оноосон заяаг чинь голохгүй
Хорвоо чамаас би юу ч хүсэхгүй ээ
Хоосорч туйлдсан ч би юу ч нэхэхгүй ээ
Орчлон чамаас би юу ч хүсэхгүй ээ
Омогшлоо ч гэмшлээ ч би ЮУ Ч ГУЙХГҮЙ ЭЭ

Охинтой юм болохоор

Залуу нас, хайрын бадгууд цээжинд минь байдаггүй ээ
Завгүй амьдрал надад дурлалд чөлөө олгодоггүй болохоор
Зуурхан амрагын шүлэг сэтгэлд минь ирдэггүй
Зулын гэрэл шиг ганцхан шөнийг л гийгүүлдэг болохоор

Сайхан харцны өмнө санаа алдахаа байсаан
Салхи шиг нэг л өдөр хуйлраад явчихдаг болохоор
Шаналалд сөхөрч өвдгөө нугалахыг би хүсдэггүй ээ
Шагайн чинээ охин минь дэргэд байгаа болохоор

Янагын үгс, халуун энхрийлэл надад зохидоггүй ээ
Ялдам зан, бүсгүй аалиа аль эрт гээсэн болохоор
Бодолд норж бусдын адил уйлахыг би хүлээдэггүй ээ
Бөөрийн чинээ охин минь нүдэнд аргамжаатай болохоор

Уй гуниг бүү хэл нулимсыг ч зөвшөөрдөггүй миний нүд
Урдаас ширтэх жижигхэн хоёр цогийг хараад чийгтдэг
Уйлах нь бүү хэл дуулах ч завгүй миний хоолой
Угтаа тэр л бяцхан бурханыг хараад сааралтдаг

Охинтой юм болохоор
Орчлон надад гэгээтэй санагддаг
Охинтой юм болохоор
Огторгүй надад өнгөтэй харагддаг аа

Dont Cry by Guns & Roses

Өнөөдөр сэтгэл минь жаахан гунигтай байнаа. Дуугаа дуулсаар л өнгөрөөдөг юм уу гээд... миний дуртай дуунууд та нарт ч бас өнөөдөр эрч хүч, ухаарлыг нэмэх болтугай...

Охиндоо

Нэг их сэтгэлээ өвтгөдөг сэдвээр доор биччихсэн чинь блог минь ч гэсэн дагаад бүрхэг өнгө аястай болчихов уу даа... Гэгээтэй орон зайдаа гэгээ нэмэх гээд надад байдаг нандин эрдэнээ санаад дөрөвхөөн мөр оруулчихъя.

Миний л энэ орчлонд амьдарсныг гэрчлэх мэт
Мэлмэрсэн нүдтэй намайг өвчсөн охиноо хараад
Мишээх нарны цацраг урьтаж миний охиныг гэрэлтүүлэг гэж
Мэлтийсэн сарны туяа сүүлдэж миний охиныг гийгүүлэг гэж...

... Охиндоо би Цолмон нэр хайрлалаа.

Энэлэн

Би дэлхийд мөртэй, тэнгэрт зартай Хөх Монголын үр удам хэмээн толгойгоо өргөхөөр цээжийг минь урдаг энэлэнг түрхээн зуур мартуулах шиг болдог юм. "Алтан нарны гэрлийг алгаараа яаж хаахав дээ" гэдэг шиг элэг зүрхний энэлэнг энээхэн хоосон бардамналаар хэрхэн арилгахсан билээ дээ. Тиймээ, би өнөөдөр блогтоо нилээд хүнд сэдэв оруулахаар шийдлээ. Монголоо гэсэн сэтгэлээ дэлгэхээр шийдлээ, энэхүү тэмдэглэл ч юмуу, цөхрөл ч юмуу, бодол ч юмуу мэдэхгүй энэ бичвэртээ нэр өгөх гээд яагаад ч "энэлэн" санагдаад өөр юм бодогддоггүй ээ. Эх орон минь, Монголын нийгэм өнөөдөр /нүгэл гэм, амны билэг байгаа даа/ өсөн хөгжихийн замаар бус уруудаж доройтох шулуун замаар асар хурдтай өнхөрч явна. Монгол гэдэг нэгэн цагт хэдийгээр өнөөдөртэй адил нээлттэй, ардчилсан, тэгш эрхт хөгжлийн нийгмийн ул суурь ч бүрэлдээгүй байсан цагт нэгэн санаа, нэгэн зоригын дор эвлэлдэн хамт байсандаа дэлхийг эзэгнэж явсан. Харамсалтай нь өнөөдөр тэр хөгжлийн нийгмийн боломжит үед Монголд тэгш эрх, тэгш боломж, тэгш үр дүн хумсын толион чинээ харагдахгүй баян хоосны хоёр туйл болон хуваагдаж төр гэдэг "бэлэг тэмдэг"-ийн аппарат зөвхөн "шинэ цагийн толгой хоосон цээж том" хэтэрсэн баячуудыг үйлдвэрлэгч болсонд туйлын гашуудаж сууна. Төрд шигдэж, эх орныг минь, ард иргэдийг минь сорж өөрсдөө хагарахад бэлэн болсон тэр хувалзнуудад хүн сэтгэл, хүн чанар, өрөвдөх нинжин сэтгэл, ханах цадах хэмжээ гэж даанч үгүй. Тэд тэгш эрхт нийгэм гэж юу байдгийг ч мэдэхгүй, мэдэхийг ч хүсэхгүй, зөвхөн хомхой хоосон сэтгэлдээ "яаж, хаана байгаа, ямар ордыг гадны хэнтэй хувааж завшиж, хэдэн төгрөг унагаах вэ, ямар машин унаж, өнөөдөр хаана "ланч"-дах вэ, эхнэр хүүхдээ хаана зугаалуулах вэ, яаж хурдан удмын адуутай болох вэ" л гэж бодож чаддаг хүмүүс. Азаар би энэ хувалзнуудыг цөөхөн гэдэгт итгэж байна. Төр гэдэг "өгөөмөр сэтгэлтэн"-д тоогдож, яаж ийгээд шургалаад орвол Арабын Шейх болдог гэж усан толгойдоо бодсоноос энэхүү тэрбумтан төрүүлэгч "password"-гүй банканд нэвтрэхийн тулд улайрч улангасч байна. Монголын нийгмийн хоёр туйлын цөөнх үнэхээр хэрээс хэтэрч байна... би буруу сонсоогүй байх Монголын УИХ-ын нэгэн гишүүний Германд амьдардаг хориодхон насны охин тэндэхийн баячуудыг алмайртал амьдардаг аа гэж.

Нөгөө туйл буюу олонх нь төрийн тоглоом болж цөхөрсөн /хөөрхий минь/ ард иргэд нэрийн дор ялгаварлагдан гадуурхагдагсад, дорд үзэгдэгсэд. Ард түмний сонголт мэргэн, ард түмнээс илүү ухаантан үгүй хэмээн зайлуул бөхөөхөн хийсэн цаасан малгай өмсгөн "хошгоруулаад" байхаар балчир хүүхэд шиг итгэж, харж л суух... хүлээж л суух...сэтгэл нь сайхан юм даа. Адилхан тэгш эрхтэй байтлаа ялгаварлагдан гадуурхагдаж, чимээгүй мартагдаж байгаагаа мэдрэхгүй "миний л хувь тавилан, миний л амьдралын зам" хэмээн хогоо ухаж, голоо зогоож, өвлийн хүйтэнд осгох нь осгож, өлбөрөх нь өлбөрч байна ... даанч дээ туйлын их энэлж байна. Монголд шударга ёс өчүүхэнч алга, шударгаар амьдарч байгаа хүн ад болж авилгал, бялдуучлал, луйвар амьдралыг тэтгэх зам болж байна. Баян хүн "хүн" болж ядуу бол хог новш болж байна. Бид чинь нэг үндэстэй нэг л улс, гэтэл яагаад тэгш бус байдал бидний нийгэмд ингэж ноёлов, яагаад Монгол улс энээс болж мөхлийн ирмэг рүү хальтраад байнав. Хууль хууль байх ёстой харин Монголд л гэхээр хууль "гууль" болж хуулийг төрүүлэгсэд олон нийтэд бус өөртөө ашигтайгаар найруулж, найруулсан "зохиол"-оо зарим нь сайн ойлгооч үгүй, мэддэг ч үгүй харанхуй нь аймшигтай.

Өнөөдөр Монголын төрийн бодлого, зохицуулалтгүй, иргэдээ үнсэнд хаясан шалз шиг орхисон, өөр хоорондоо суудлын төлөө улайрсан гутамшигаас болж Монгол орон ядуурч байна. Ажилгүйдэл хирээс хэтэрснээс, амьдрах боломж нь боогдсоноос эх орноо гэсэн сэтгэлтэй, мэдлэг боловсролтой, эрч хүчтэй хичнээн залуус гадагшаа "экспортлогдож" байна. Монгол зөвхөн ажиллах хүч гаргач орон уу гэвэл тийм биш гадаадаас ажиллах хүч авч ажиллуулж байна. Монгол улс үнэндээ гадаадынхнаар дүүрсэн, барилгын гэгдэх тоогоо алдсан хятадууд, Солонгос, Япон, Америк, Канад эзэд л гэнэ, тэр хүмүүс манайд ажлын байр байхгүйд орж ирээд байгаа юм уу? Эсвэл дээрх гэр орноо, улсаа эзгүйдүүлээд харийн хөгжилд гар бие оролцон, хөлс дуслуулан зүтгэж буй Монгол залуус эх орноосоо урвасандаа тэрүү, эсвэл ажлын байр байхгүйгээс тэрүү? Энд төрийн зөв бодлого хэрэгтэй, энд төрийн зохицуулалт хэрэгтэй. Иймд Монголын төрийг үндсээр нь цэвэрлэх, ядуурлыг ялах, тэгш эрхээ эдлэх, тэгш нөхцөлд сэтгэл тэнүүн, аз жаргалтай амьдрах зайлшгүй шаардлага бидний хаалгыг тогшиж байна. Эх орныхоо өмнө, үр хүүхдийнхээ өмнө мартаж болшгүй хариуцлага байна.

Би дээр хэлсэн төрд шигдэж, эх орноо мөлжигсөд азаар тоотой гэж, бид олонхи шүү дээ. Олны хүч оломгүй далай...бид яагаад тэгш эрхийнхээ төлөө тэмцэж чадахгүй гэж, бид яагаад шударга ёсны төлөө, аягатай хоолыг минь улаан цайм булаан идэгсдийн эсрэг, эх орноо луйвардагсдын эсрэг тэмцэж чадахгүй гэж... Бид яагаад тэмцэхгүй, туйлдаа хүрэхийг хүлээн суух ёстой гэж.../үнэнийг хэлэхэд туйлдаа хүрчээд байна./

Суусан цэцнээс явсан тэнэг дээр гэж үг бий харж сууснаар юу ч өөрчлөгдөхгүй, юу ч хожихгүй... Аз жаргалын төлөө тэмцэлд маш олон хэлбэр байна, бидний өмнө олон хувилбар байна.

Хамгийн гол нь бид тасралтгүй тэмцэх л хэрэгтэй.

Бид чаднаа...Өөр хэн ч чадахгүй!!!

Мөр холбохын учир...

Би яруу найрагч хүн бишээ, би шүлэгч хүн ч биш мөн би шүлэг, яруу найраг бичихийг оролддог, хичээдэг ч хүн биш. Би ганцхан урлагын тэр хамгийн гайхамшигт төрлийг шүтэж явдаг л хүн, биширч явдаг хүн, шүлэг шиг л амьдрах юмсан даа гэж мөрөөдөж явдаг хүн. Шүлэг бичнэ гэдэг санааны юм бишээ, амар ч ажил биш, хэн дуртай нь хэдэн үгээ "над шиг" холбоод тавьчихдаг юм биш гэж яруу найргийг жинхэнэ утгаар нь үнэлэхдээ би боддог, харин сонирхогчдын хувьд уян хатан бодолтой. Ямар ч хүн ижий аавдаа, хайр сэтгэлдээ, үр хүүхэддээ, нутаг усандаа, өөртөө зориулж сэтгэлээ илэрхийлж болно тэр нь ямар ч хэлбэрээр байж болно, хэдийгээр тэр нь өрөөл бусдад яруу найраг ийм байх ёсгүй эсвэл хэн нэгний бүтээлтэй өнгө ижил байна хэмээн дарагдсан ч тэр хүний сэтгэл хэвээрээ л байх болно. Энд магадгүй би өөрийгөө л өмөөрөх гээд байх шиг байна тиймээ, би дандаа биш ч заримдаа бодсон бодлоо мөр болгон илэрхийлэх гээд байдгийн... Нэг их гавихгүй ч ижий аав хоёртоо л уншиж өгөхөөр тэр хоёр минь охиноо их л сүрхий юм бүтээчихсэн мэт яасан их баярладаг гээч. Мөр холбосон бодлууд минь МИНИЙ АЗ ЖАРГАЛ-МИНИЙ ГУНИГ болж намайг хөглөнөө.

Хань минь, хайр минь

Хязгаар эцэсгүй урт зам биш дээ
Хаяанд байгаа энүүхэн амьдралын төгсгөл хүртэл
Хань болж гарыг чинь хөтлөн алхах гэсийм
Хайранд согтсон хатан байж үзэх гэсийм

Элгэнээс чинь алдуурахгүй аргамжих гэсийм өөрийгөө
Эргүүлээд зүрхээ чөдөрлөх гэсийм хайраар чинь
Эрхэлж чиний л амраг байх гэсийм
Эр биеийн чинь эзэн нь болох гэсийм

Харцандаа гуниг нууж биш жаргал гэрэлтүүлсэн
Хайрандаа "хар" тээж биш халамж нэмсэн
Ханийн түшиг, үрийн заяа элбэгдүүхэн эдэлсэн
Хамгийн жаргалтай эхнэр байх гэсийм

Наргүй бүрхэг жиндүү өдөр олоон
Нар болж сэтгэлийг чинь дулаацуулах гэсийм
Саргүй түнэр харанхуй шөнө тохиолдноо
Сар байж итгэлийн чинь гэрлийг асаах гэсийм

Санаа алдахдаа бусдаар биш чамаар л дүүрэх гэсийм
Санчиганд хяруу унасан ч чамаар л нөмөрлөх гэсийм
Нууцхан дурлалын шаналалд зүрхээ хагаслах гээгүй юм
Нулимсыг чинь үзэж нүгэлтэн болохыг хүсээгүй юм аа

Аавыгаа аргадах гэж бичлээ би...

Эгэл атлаа эгэл бус хүн миний аав
Эр хүний дээд тэнгэр шиг заяатай миний аав
Эргэх орчлонгийн саалтанд өтөлж яваа миний аав
Ижил хэдэн зээдээ номхон тэмээ шиг миний аав

Олон ч удаа баярлуулсан биш дээ би таныгаа
Олигтой хувцас ганц удаа ч өмсгөсөн биш дээ би тандаа
Охиноо л гэсэн далай шиг хайрыг тань
Ойлгох сэхээгүй явсандаа саяхныг хүртэл үр чинь

Айлгаж хэлсэн үгс минь харин аманд багтахааргүй их
Ачилж ганц өглөө цай чанаж өгсөн нь даанч ховор
Арифметикийн бодлого, англи хэлнээс эхлүүлж та надад
Амьдрахуйн ёсыг ухааруулах гэж хичнээн их мэрийлээ

Айхтар ухаантай хүн болох гэж таныхаа өмнөөс маргаж
Аягалж өгсөн цайг нь сэтгэлтэй нь хамт шидчихээд
Айлын хүн дагаад хаалгаа саваад гарахдаа
Ачлалгүй охиныхоо өмнөөс өр чинь өмөрснийг мэдээгүй

Өрөөлийн төлөө
Өөрийгөө элтэл
Өвдгөө сөхөртөл
Өтөлж яваа миний аав аа

Тавин хэдэн настай өвгөн царсны үндсээс
Таван сайхан мөчир нахиа дэлгэж дэлбээлсэн
Тэнгэрт тулаагүй ч мөчрөө та минь хар даа
Тэмүүлж урганаа өөдөө өндрөөс өндөрт

Өнөөдөр үр чинь бусдын шороон дээр алхавч
Өнгө мөнгөний хорвоод өчүүхэн мэт амьдравч
Маргааш хүү чинь үнэний төлөө өндийнөө
Мартагдахгүй дуу хуур шиг амьдрахыг хичээнээ

Алс хол хүний нутгаас харихдаа
Аав тандаа би их бэлэгтэй очноо
Аль багад минь уншуулах гээд зүдсэн
Амьдралын их номыг ойлгоод тандаа очноо

Өсөх насанд минь өвлүүлэх гээд ядсан
Үнэ их ухааны судрыг өвөртлөөд тандаа очноо
Алт мөнгө, хоосон мөрөөдлөөс илүү
Аж төрөхүйн аргыг атгаад тандаа очноо

Аав таныхаа хайрласан эрхмийн дээд - УХААРЛЫН ХАЙРЫГ
Алган дээрээ дэлгээд охин нь тандаа очноо.

Орчлонд унасан өлгий минь

Унасан нутаг минь Очирваань бурханы дүр Отгонтэнгэр уулын бэл, угаасан ус минь дуунд мөнхөрсөн Завхан гол. МИНИЙ ӨЛГИЙ - дэлхийд цорын ганцхан орших бүүдгэр цэнхэр уулст Завхан аймгийн Шилүүстэй сум.



Өнөөдөр би мөр, шад болгон чадан ядан эвлүүлэн, зүйн байж амьдралыг урлахыг хичээдэг сэтгэлийн утсаа зүүнд сүвлээгүй болтой эсвэл мартаад ирсэн юм шиг байна. Уг нь холбож бичсэн "үгээр"-ээ, хорвоогийн тухай бодлоороо орон зайгаа улам саруулсгая гэж бодсон юмаа гэтэл хаа хол байх Завхан нутгийг санаад байнаа...

Чиний эзгүйд

Миний маш дуртай дуу... бүүр тийм гэхийн аргагүй дуртай дуу. Блогтоо оруулая гэж хайгаагүй ч санамсаргүй өнөөдөр сонсоод оруулахгүй байж чадсангүй, миний дуртай бүхэн миний орон зайг илэрхийлнэ.

Холын холдоо сэтгэл минь эзгүй
Хоймрын наранд хайр минь чи эзгүй...

...Сар жилийг тоолон байж хүлээлээ
Сарны доор эмтрэн байж хүлээлээ
Салхинаас сураглаж хүлээлээ чамайгаа
Санааны үзүүрт чи минь алгаа...

Хөх Монголын Үр Сад

Бид - дэлхийд мөртэй, тэнгэрт зартай Хөх Монголын үр сад...
Би Монгол хүн.

Блог нээхийн учир...

Хорвоод хүмүүний ховорхон заяаг олж мэндлээд хорин таван хаврыг тосож, зунтай нь эрхэлж, намартай ханьсан, өвлийг үдчихээд би өнөөдөр хэн гэдгээ өөрөө мэдэхгүй явах шиг... Амьдрал надад Жозеф Шварцын хэлснээр өчүүхэн байхын аргагүй богинохон санагддаг, дэндүү давчуу яаруу санагддаг бас энэ богинохон хугацаа нь асар тод гэрэл гэгээтэй, баян харагддаг. Амьдралын тэр их гэрэл гэгээг мэдэрч, түүнийг хүртэж, түүгээр тэтгэгдэж, богинохон гэдгийг нь анзааралгүй өөртөө л, сэтгэл дотроо л гал шиг явах юмсан даа гэж боддог.
Би мөн л бусдын адил мартагдах дургүй ээ. Хэзээ нэгэн цагт би хүсээгүй ч орчлонгийн жамаар хумхын тоос адил замхрах л болно тэр хүртлээ энэ л богинохон хугацаанд харамсах зүйлгүйгээр амьдралын гэрэл гэгээг шуналтайгаар эдлэхийг хүснэ.
Блогтой байх нь энгийн зүйл мэт боловч би энэ л орон зайгаараа өөрийнхөө хүсэл мөрөөдөл, үзэл бодол, санаа оноо, бодрол эргэцүүлэл, төрөгдөл, тэмдэглэл, баяр баясгалан, гуниг ганцаардал, миний амьдрал, амьдралын үзэл баримтлал, миний зан араншин, ёс суртахуун гэхчилэн миний гэсэн бүхнээрээ дүүргэж өөрөө өөрийгөө мартахгүй амьдрахаар шийдлээ.
Урлаг, утга зохиол, шүлэг яруу найраг, дуу хөгжимд дурладагын хувьд блогт миний амьдралаас илүү энэ чиглэл түлхүү агуулагдах болов уу. Эжий, аав, эх орондоо, өөртөө зориулсан ганц нэг сэтгэлийн үгс минь миний баяр баясгалан - миний гуниг байх болов уу. Уран бүтээлийг нь шүтэж явдаг яруу найрагчдын, надад баяр гуниг аль алиныг нь авчирч чадах бүтээлүүд миний сэтгэлийн хань болох болов уу. Хөгжимөөр, дуугаар би эрч хүч нэмж, сайхан зургаар оюуны алжаалаа умартдаг аа.

Ингээд блогын эхний хуудсыг надад ирсэн хамгийн том сэтгэлийн бэлэг нэгэн шүлгээр нээлээ.

Мөнхийн дэргэд ээж минь

Ээжийгээ их санахаар энэ дууг дагаж дуулаад сэтгэл уужирдагиймаа. Энэ дууны клип олдсонгүй дараа сольж тавья. Энэ өөр хүний ээждээ зориулж хийсэн юм шиг байна гэхдээ их гоё юм.

Миний нутаг

Миний нутаг ийм үзэсгэлэнтэй. Бага байхад би нар жаргахыг дэргэдээс нь хардаг байлаа... дэндүү дуртай, харин одоо чадахаа больсоон.

Намайг хөглөдөг дуу хуур минь

Энэ буланд би хамгийн сайхан эгшиг аялгуу, айзам хэмнэл, уянга бүхий дуу хөгжмийг багтаах гэсиймаа. Магадгүй дандаа миний сэтгэлээ сэвэлзүүлэн, нулимсаа асгаруулан сонсдог дуу, хөгжмөөр л дүүрэх байх даа үгүй ээ бас заримдаа их гоё эрч хүч сэргээсэн доргио дуунууд ч орох вий...

Ижий танаа

Ээж минь та хүүдээ гомдоогүй биз дээ
Хүү чинь уул өргөж таныхаа ачийг хариулах
Урт холын бодлын тэнд дараатай л яваа шүү дээ
Ээжээ үүрээс нойрыг чинь харамлахдаа өрхөндөө түрүүлж
Үдшийн галаас хацрыг чинь өмөөрөхдөө тулгандаа урьтаж
Гадаа гэртийн хооронд
Гарын хариу баривал болж л байна л даа ээжээ
Гэлээ ч ижий минь та
Гарынхаа дэргэд гар
Нүднийхээ дэргэд нүд байлгах гэж
Намайг төрүүлээгүй болохоор
Ухаанаасаа ухаан төрүүлсэн болохоор
Урт холын бодол минь
Тулганы захаас хол байдаг юм шүү ээжээ

Ээжээ та хүүдээ гомдоогүй биз
Хүү чинь уул өргөж таныгаа ачийг хариулах
Урт холын бодлын тэнд дараатай л яваа шүү
Нэг л өдөр зай чинь ханхайж
Нэгний өглөө хацар эзгүйрнэ гэж
Бодож чаддаггүйдээ
Үрийнхээ нүдэнд их өтөлж
Үлгэсэн мээмээ ширгэсэн гэж бодож чаддаггүйдээ
Буянтай таныхаа ачийг би
Буцах гийчний бэлгийн хариу шиг яараагүйдээ алдаж мэдэх юм
Гэлээ ч миний намхан ижий та
Хүүдээ битгий гомдоорой
Хүү чинь уул өргөж таныхаа ачийг хариулах
Урт холын бодлын тэнд дараатай яваа шүү
Ээжээ та хүүдээ гомдоогүй биз дээ
Хайртай ээж таныгаа би мөнхийн мөнхөд хайрлая
Будан суухаас нь өмнө тэнгэрээ аргадая
Буурал нөмөрхөөс нь өмнө ижийгээ хайрлая
Мөчөө тэнцүүлж өндийн хөлд орхын цагт
Мөөмөнд нь байсан сүү сэтгэлд нь шингэдэг ижий минь
Мөрөө цувуулж тамгалан хүн болхын цагт
Сэтгэлд нь багтаагүй сүү санчиганд нь гэрэлтдэг ижий минь ээ
Би боддог юм зүүн уулын солонго нь баруунаа татсан ч яахав
Зүүдлээд сэрхэд ижий минь дэргэд минь л байвал жаргалтай гэж
Би хүсдэг юм өдөр өдрийн аашинд нь уйлж дуулах минь ч яахав
Өмөлзсөн хушуугаа би ижийдээ үнсүүлжил байвал жаргалтай гэж
Би мөрөөддөг юм дутуутай хатуутай хорвоод нь
Бүтэн жаргаагүй ч яахавдээ
Дууны мөнхийн эхлэл шиг миний ижий
Дэргэд минь л байвал жаргалтай гэж би залбирдаг юм
Үүдэн гурван сараас нь нэг нь дутсан ч яахав дээ
Үлгэрийн төгсгөл шиг миний ижий
Үрдээ харагдаж байвал жаргалтай гэж
Би ижийнхээ тухай дуулж ижийнхээ тухай шүлгэлж
Тэнгэр мэт бурхан мэт ижий таньдаа
Дуун мөргөлөө өргөж байна ижий минь ээ

Ш.Гүрбазар

Амьддаа бие биеэ хайрла

Амьддаа бие биеэ хайрла, хүмүүсээ
Алив сайхан бүхнээ бусдаас битгий харамла!
Хэрэггүй үгийн зэвээр зүрхийг минь бүү шархлуул,
Хэн нэгнийгээ харанхуй нүх рүү битгий түлх!
Архинд орсон нэгийгээ шоолж бүү инээ,
Аяа, чиний аав чинь ч байж мэднэ шүү.
Амжиж, чи өөрөө алдрын зэрэгт хүрсэн бол
Аз жаргалын хаалгыг бусаддаа нээж өг!
Ачийг чинь тэд бас бүү мартаг.


Ганц сайхан үгээр дутаж яваа хүнд
Гарцаагүй түүнийг нь олж хэл.
Гадаа нартай ч, гэрт хүйтэн өдөр
Газар дээр нэг бус удаа тохиолдоно.

Чамд дурласан сайхан хөвгүүнийг
Чанга хатуу үгээр битгий гомдоо, бүсгүй минь
Чамайг хайрласных нь хариуд хайрла!
Чамаас сайхан хүүхэнд ч дурлаж ч болох шүү.

Бидний амьдрал ав адилхан,
Бидний хоолой дээр үг хүртэл нэг янзаар зангирч
Бидний хацар дээр нулимс хүртэл нэг янзаар бөмбөрч
Бидний зам дээр ав адилхан учрал тохиолддог!
Бүсгүйн доголон нулимсыг асуулгүйгээр арчиж
Бүдэрч унасан хүүхдийг дээр өргөн аргад!

Өнөөдөр чи инээж, нөгөөдөх уйлдаг ч
Өөр нэг өдөр чи гуньж, цаадахь чинь дуулна.
Өлгий, авс хоёрыг хүн бүхэн дамждаг болохоор
Өөр юу ч хэрэггүй, бие биеэ л хайрла!
Өргөн хорвоод хүн хайраар л дутаж болохгүй!

Аз жаргалыг би, хүний сэтгэлийн галаар төсөөлдөг болохоор
Алтан нар гэрлээ бидэнд ав адилхан хайрладаг болохоор
Амьд явахыг би бусдад хайраа түгээхийн нэр гэж бодном.
Аз жаргалыг би бусдаас хайр хүлээхийн нэр гэж ойлгоном!

О.Дашбалбар

Алаг дэлхийд төрсөн минь учиртай

Алаг дэлхийд төрсөн минь учиртай
Аавын гэрийн амар тайвныг эвдээд би
Ачит эхээ арван сар зовоосны эцэст
Алаг vр нь болж баярлуулах гэсэн юм би
Алаг дэлхийд төрсөн минь учиртай

Гэрэлт орчлонд төрсөн минь учиртай
Гэмгvй шувуудын vvрийг эвдэж өндгий нь няцлаад
Хэрсvv сууж ухаан орсныхоо эцэст
Гэнэн насаа өрөвдөж зовж явах гэсэн юм би
Гэрэлт орчлонд төрсөн минь учиртай

Алаг дэлхийд төрсөн минь учиртай
Адуу манаж дассан атархан тал нутагтаа
Анхны дурлалтай учирч эмнэг сэтгэлээ яраагаад
Аз дутаж амьдралын турш мөрөөдөх гэсэн юм
Алаг дэлхийд төрсөн минь учиртай

Тоост хорвоод төрсөн минь учиртай
Тохойн чинээ vрийнхээ шөнийн уйлахыг сонсож
Төрсөн эцгийндээ авчирсан зовлон баяр хоёрыг
Тоо ёсоор нь өөрөө амсаж мэдэх гэсэн юм би
Тоост хорвоод төрсөн минь учиртай

Дуулим хорвоод төрсөн минь учиртай
Дуулж суугаад ээжийгээ уйлахыг нь vзэх гэж
Дуунд тийм чадал шингэж байдгийг мэдсэн
Дуу өөрөө зохиож дуутай хамт амьдрах гэсэн юм би
Дуулим хорвоод төрсөн минь учиртай

Хөрст дэлхийд төрсөн минь учиртай
Хvлгийн зоо болсон төрсөн нутагтаа амьдрах гэж
Хvvгийн сэтгэлээр эх орондоо хайртай байсан юм гэж
Хойч vеэрээ ам бардам хэлvvлэх гэсэн юм би
Хөрст дэлхийд төрсөн минь учиртай

Б.Явуухулан

Сүсэгтэйдээ бус хайртайгаас

Сүсэгтэйдээ бус хайртайгаасаа би
Сүүдрийг чинь хүртэл гишгэхгүйсэн гэж
Эр хүн чиний тэнгэрлэг хийморийг дээдлэн
Элэг зүрхэндээ тэмүүлэн санаж явна

Үүлэн цаанаас нар хүлээж
Үгний чинь цаанаас хайр горьдож удлаа
Мөд намайгаа жаргаахгүй хайрын шорон
Мөргөлийн цагаан халуун сүм минь

Өлмий дор чин хайраа булаад
Үхэж болшгүй орчлонд хөлөө төөрүүллээ
Өрөөлийн уруул руу цорвойж жаргахад чинь
Өлмий дор чинь ивээс болог дээ миний хайр

Б.Лхагвасүрэн

Эжийгээ тайтгаруулах гэж бичлээ би...

Уучилахад ч хатуухан уур хилэнг минь өршөө
Уужуухан дулаахан ертөнц минь охин үрээ өршөө
Хэтэрсэн омог бардам занг минь өршөө
Хэрсүү ухаан буруу суусан нялх үрээ өршөө

Аниргүй алс мөрөөдлийг минь та амилуулж өршөө
Алдаж буруу гишгэснийг минь та зөвтгөж өршөө
Алдуурч хэн нэгэнд өгсөн сэтгэлийг минь буцааж өршөө
Амьдралын эргүүлэгт намайгаа ухааруулж өршөө

Тулганд тань дүрэлзэх галын оч үрээ өршөө
Тотгонд тань хуралдсан утааны үнэр хүүгээ өршөө
Тооноор тань өнгийсөн од сарны хэлтэрхий охиноо өршөө
Торгон дээлэнд тань ойж туссан нарны цацраг намайгаа өршөө

Ээжээ, би таныхаа бурхны мутар гараас тань адис авъя
Ээжээ, би таныхаа сүү үнэртсэн энгэрт тэврүүлж уйлъя
Ээжээ, би таныхаа нөмөр их өвдгийг түшин тайтгаръя
Ээжээ, би таныхаа сүүн хайранд бялуурч зөв амьдаръя аа

Эжий минь ээ,
Хүү чинь бүргэдийн чинээ явж болжмор шиг нөгчъе
Эжий минь ээ,
Үр чинь түймрийн дайтай амьдарч зул шиг жаргая
Эжий минь ээ,
Охин чинь нар шиг гийгүүлж, сар шиг шингэе
Эжий минь ээ,
Би - таныхаа үр нь, залуу нас нь юм болохоор
Амьдарсан шиг амьдарч
Үхсэн шиг үхнээ.